अॅरोमॅटिक हायड्रोकार्बन उद्योग साखळीमध्ये, मुख्य भूभाग चीन आणि युनायटेड स्टेट्स यांच्यात अॅरोमॅटिक उत्पादनांचा थेट व्यापार जवळजवळ होत नाही. तथापि, अमेरिका आपल्या अॅरोमॅटिक उत्पादनांचा एक महत्त्वपूर्ण भाग आशियातून आयात करते, ज्यामध्ये बेंझिन, पॅराझायलीन (PX), टोल्युइन आणि मिश्रित झायलीनच्या अमेरिकन आयातीपैकी ४०-५५% वाटा आशियाई पुरवठादारांचा असतो. प्रमुख परिणामांचे विश्लेषण खाली दिले आहे:
बेंझिन
चीन बेंझिनसाठी आयातीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे आणि दक्षिण कोरिया हा त्याचा प्रमुख पुरवठादार आहे. चीन आणि अमेरिका हे दोन्ही बेंझिनचे निव्वळ ग्राहक आहेत आणि त्यांच्यात कोणताही थेट व्यापार होत नाही, ज्यामुळे चीनच्या बेंझिन बाजारावरील शुल्कांचा थेट परिणाम कमी होतो. २०२४ मध्ये, अमेरिकेच्या बेंझिन आयातीमध्ये दक्षिण कोरियाच्या पुरवठ्याचा वाटा ४६% होता. दक्षिण कोरियाच्या सीमाशुल्क आकडेवारीनुसार, दक्षिण कोरियाने २०२४ मध्ये अमेरिकेला ६,००,००० मेट्रिक टनांपेक्षा जास्त बेंझिन निर्यात केले. तथापि, २०२३ च्या चौथ्या तिमाहीपासून, दक्षिण कोरिया आणि अमेरिका यांच्यातील आर्बिट्राज विंडो बंद झाली, ज्यामुळे दक्षिण कोरियाचा बेंझिनचा प्रवाह चीनकडे वळला—जो आशियातील बेंझिनचा सर्वात मोठा ग्राहक आणि एक उच्च-किंमतीचा बाजार आहे—आणि यामुळे चीनवरील आयातीचा दबाव लक्षणीयरीत्या वाढला. जर अमेरिकेने पेट्रोलियम-आधारित बेंझिनसाठी सूट न देता शुल्क लादले, तर मूळतः अमेरिकेसाठी असलेला जागतिक पुरवठा चीनकडे वळू शकतो, ज्यामुळे आयातीचे प्रमाण जास्त राहील. वाढत्या शुल्कांमुळे, पुढील टप्प्यात बेंझिनपासून बनवलेल्या उत्पादनांच्या (उदा., घरगुती उपकरणे, वस्त्रोद्योग) निर्यातीला नकारात्मक परिणामांना सामोरे जावे लागू शकते.
टोल्युइन
अलिकडच्या वर्षांत चीनच्या टोल्युइन निर्यातीत सातत्याने वाढ झाली आहे, ज्यात प्रामुख्याने आग्नेय आशिया आणि भारताला लक्ष्य केले आहे, तर अमेरिकेसोबतचा थेट व्यापार नगण्य आहे. तथापि, अमेरिका आशियातून मोठ्या प्रमाणात टोल्युइन आयात करते, ज्यात २०२४ मध्ये दक्षिण कोरियाकडून आयात केलेल्या २३०,००० मेट्रिक टन टोल्युइनचा समावेश आहे (जे अमेरिकेच्या एकूण टोल्युइन आयातीच्या ५७% आहे). अमेरिकेने लावलेल्या शुल्कांमुळे दक्षिण कोरियाच्या अमेरिकेला होणाऱ्या टोल्युइन निर्यातीत व्यत्यय येऊ शकतो, ज्यामुळे आशियातील अतिरिक्त पुरवठा वाढेल आणि आग्नेय आशिया व भारतासारख्या बाजारपेठांमध्ये स्पर्धा तीव्र होईल, परिणामी चीनचा निर्यातीतील वाटा कमी होण्याची शक्यता आहे.
झायलिन्स
चीन मिश्रित झायलीनचा निव्वळ आयातदार देश असून, अमेरिकेशी त्याचा कोणताही थेट व्यापार नाही. अमेरिका मोठ्या प्रमाणात झायलीन आयात करते, मुख्यत्वे दक्षिण कोरियाकडून (एचएस कोड २७०७३००० अंतर्गत अमेरिकेच्या आयातीपैकी ५७%). तथापि, या उत्पादनाचा अमेरिकेच्या शुल्कमाफीच्या यादीत समावेश आहे, ज्यामुळे आशिया-अमेरिका आर्बिट्राज व्यवहारांवरील परिणाम कमी होतो.
स्टायरिन
अमेरिका हा स्टायरिनचा जागतिक निर्यातदार देश आहे, जो प्रामुख्याने मेक्सिको, दक्षिण अमेरिका आणि युरोपला पुरवठा करतो, तर आयात नगण्य आहे (२०२४ मध्ये २,१०,००० मेट्रिक टन, त्यापैकी जवळजवळ सर्व कॅनडातून). चीनच्या स्टायरिन बाजारपेठेत गरजेपेक्षा जास्त पुरवठा आहे आणि अँटी-डंपिंग धोरणांमुळे अमेरिका-चीन स्टायरिन व्यापाराला दीर्घकाळापासून अडथळा येत आहे. तथापि, अमेरिका दक्षिण कोरियाच्या बेंझिनवर २५% शुल्क लावण्याची योजना आखत आहे, ज्यामुळे आशियाई स्टायरिनचा पुरवठा आणखी वाढू शकतो. दरम्यान, चीनच्या स्टायरिनवर अवलंबून असलेल्या घरगुती उपकरणांच्या (उदा. एअर कंडिशनर, रेफ्रिजरेटर) निर्यातीला अमेरिकेच्या वाढत्या शुल्काचा (सुमारे ८०% पर्यंत) सामना करावा लागत आहे, ज्यामुळे या क्षेत्रावर गंभीर परिणाम होत आहे. अशाप्रकारे, अमेरिकेच्या शुल्काचा परिणाम प्रामुख्याने वाढता खर्च आणि मागणीतील घट यांद्वारे चीनच्या स्टायरिन उद्योगावर होईल.
पॅराझायलीन (पीएक्स)
चीन जवळजवळ कोणतीही पीएक्स निर्यात करत नाही आणि दक्षिण कोरिया, जपान व आग्नेय आशियाकडून होणाऱ्या आयातीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे, तसेच अमेरिकेशी त्यांचा कोणताही थेट व्यापार नाही. २०२४ मध्ये, दक्षिण कोरियाने अमेरिकेच्या पीएक्स आयातीपैकी २२.५% पुरवठा केला होता (३००,००० मेट्रिक टन, जो दक्षिण कोरियाच्या एकूण निर्यातीच्या ६% होता). अमेरिकेच्या शुल्कांमुळे दक्षिण कोरियाकडून अमेरिकेकडे होणारा पीएक्सचा पुरवठा कमी होऊ शकतो, परंतु जरी तो चीनकडे वळवला गेला, तरी त्याच्या प्रमाणाचा परिणाम मर्यादित असेल. एकूणच, अमेरिका-चीन शुल्कांचा पीएक्स पुरवठ्यावर कमीत कमी परिणाम होईल, परंतु त्यामुळे वस्त्रोद्योग आणि तयार कपड्यांच्या निर्यातीवर अप्रत्यक्षपणे दबाव येऊ शकतो.
अमेरिकेचे “परस्पर शुल्क” चीन-अमेरिका व्यापारात थेट व्यत्यय आणण्याऐवजी, प्रामुख्याने सुगंधी हायड्रोकार्बनच्या जागतिक व्यापार प्रवाहांना नव्याने आकार देईल. प्रमुख धोक्यांमध्ये आशियाई बाजारपेठांमध्ये अतिरिक्त पुरवठा, निर्यात स्थळांसाठी तीव्र स्पर्धा आणि तयार मालावरील (उदा. उपकरणे, वस्त्रोद्योग) वाढीव शुल्कामुळे खालच्या स्तरावरील उत्पादनांवर येणारा दबाव यांचा समावेश आहे. चीनच्या सुगंधी उद्योगाला पुनर्निर्देशित पुरवठा साखळ्यांमधून मार्ग काढावा लागेल आणि बदलत्या जागतिक मागणीच्या स्वरूपाशी जुळवून घ्यावे लागेल.
पोस्ट करण्याची वेळ: १७-एप्रिल-२०२५





