अमोनियम बायफ्लोराइड

अमोनियम बायफ्लोराइडहे एक प्रकारचे अजैविक संयुग आहे, ज्याचे रासायनिक सूत्र NH4HF2 आहे. हे पांढऱ्या किंवा रंगहीन पारदर्शक समभुज स्फटिक प्रणालीमध्ये स्फटिकीकरण पावते. याचा पोत पातळ पापुद्र्यासारखा असतो, चव किंचित आंबट, संक्षारक असून सहज विरघळते. हे सौम्य आम्लाप्रमाणे पाण्यात विरघळते आणि इथेनॉलमध्ये किंचित विरघळते. गरम केल्यावर किंवा गरम पाण्यात त्याचे विघटन होते.

भौतिक-रासायनिक गुणधर्म:

अमोनियम हायड्रोजनेशनला ॲसिड अमोनियम फ्लोराइड असेही म्हणतात. रासायनिक सूत्र NH4F · HF आहे. रेणूभार ५७.०४ आहे. पांढरे, ओलावा-विद्राव्य सहा-मार्गी स्फटिक विषारी असतात. ते सहजपणे विरघळतात. सापेक्ष घनता १.५०, वितळणबिंदू १२५.६°C आणि विद्राव्यता दर १.३९० आहे. उष्णता दिल्यावर किंवा तापवल्यावर त्याचे ऊर्ध्वपातन होऊ शकते, काचेला क्षरण होऊ शकते. ते पाण्यात विरघळते आणि अल्कोहोलमध्ये किंचित विरघळते. जलीय द्रावण आम्लधर्मी असते, ते काचेला क्षरण करू शकते आणि त्वचेसाठी क्षरणकारक आहे. जिम्नोमिक अमोनियामध्ये ४०% फ्लोरीन मिसळले जाते आणि स्फटिकीकरण थंड केले जाते.

पद्धत:२ मोलफ्लोराईड शोषून घेण्यासाठी १ मूर अमोनिया पाण्याचा वापर करा, आणि नंतर थंड करा, संहत करा आणि स्फटिकीकरण करा.

उपयोग:याचा उपयोग रासायनिक अभिकर्मक, मातीची भांडी आणि काचेवरील कोरीवकाम, इलेक्ट्रोप्लेटिंग, मद्यनिर्मिती, आंबवलेले औद्योगिक संरक्षक आणि जिवाणू प्रतिबंधक म्हणून केला जातो. तसेच याचा उपयोग धातू प्रगलन आणि सिरॅमिक उत्पादनासाठीही केला जातो.

अर्ज:

१. काच कोरणकारक, जंतुनाशक, संरक्षक, बेरिलियम धातूचे द्रावक, सिलिकॉन स्टील प्लेटचे पृष्ठभाग उपचारकारक म्हणून वापरले जाते, तसेच सिरॅमिक्स आणि मॅग्नेशियम मिश्रधातूंच्या निर्मितीमध्येही वापरले जाते.

२. याचा उपयोग रासायनिक अभिकर्मक, ग्लास एचिंग एजंट (बहुतेकदा हायड्रोफ्लोरिक ऍसिडसोबत वापरला जातो), किण्वन उद्योगासाठी जंतुनाशक आणि संरक्षक, बेरिलियम ऑक्साईडपासून बेरिलियम धातू बनवण्यासाठी द्रावक, आणि सिलिकॉन स्टील प्लेटसाठी पृष्ठभाग उपचार एजंट म्हणून केला जाऊ शकतो. याचा उपयोग सिरॅमिक्स, मॅग्नेशियम मिश्रधातूंच्या निर्मितीसाठी, बॉयलर फीड वॉटर सिस्टीम आणि स्टीम जनरेशन सिस्टीमची स्वच्छता व डीस्केलिंगसाठी, आणि तेलक्षेत्रातील वाळूच्या ऍसिडायझिंग उपचारासाठी देखील केला जातो. तसेच अल्किलेशन, आयसोमरायझेशन उत्प्रेरक घटक म्हणूनही याचा वापर होतो.

३. तेलक्षेत्रातील आम्लीकरण उपचार, मॅग्नेशियम आणि मॅग्नेशियम मिश्रधातूंच्या निर्मितीसाठी वापरले जाते. ग्लास मॅटिंग, फ्रॉस्टिंग, एचिंग एजंट म्हणून, लाकूड संरक्षण एजंट, ॲल्युमिनियम चमकवणारे एजंट म्हणून, वस्त्रोद्योगात गंज काढणारे म्हणून वापरले जाते, तसेच इलेक्ट्रोप्लेटिंग, इलेक्ट्रॉनिक उद्योगात विश्लेषणात्मक अभिकर्मक म्हणूनही वापरले जाऊ शकते.

४. विश्लेषणात्मक अभिकर्मक आणि जिवाणू प्रतिबंधक म्हणून वापरले जाते.

५. अभिकर्मकाचे विश्लेषण करा. सिरॅमिक आणि काचेच्या पृष्ठभागावर कोरीवकाम करण्यासाठी वापरले जाते. उपकरणांचे निर्जंतुकीकरण. प्रयोगशाळेत हायड्रोजन फ्लोराईडची निर्मिती. इलेक्ट्रोप्लेटिंग.

संचालन, विल्हेवाट, साठवणूक आणि वाहतूक:

कार्यवाही करताना घ्यावयाची खबरदारी:बंद वातावरणात काम करा, वायुवीजन अधिक मजबूत करा. ऑपरेटर्सना विशेष प्रशिक्षण दिलेले असावे आणि त्यांनी कार्यपद्धतीचे काटेकोरपणे पालन करावे. ऑपरेटर्सनी सेल्फ-प्रायमिंग फिल्टर डस्ट मास्क, रासायनिक सुरक्षा संरक्षक चष्मा, रेस्पिरेटरसारखे हवा आत जाऊ देणारे कामाचे कपडे आणि रबरचे हातमोजे घालावेत अशी शिफारस केली जाते. धूळ निर्माण करणे टाळा. आम्लांशी (ॲसिड्स) संपर्क टाळा. हाताळणी करताना, पॅकेजिंग आणि कंटेनरचे नुकसान टाळण्यासाठी हलक्या हाताने लोडिंग आणि अनलोडिंग करावे. गळती झाल्यास आपत्कालीन उपचाराच्या उपकरणांनी सुसज्ज असावे. रिकाम्या कंटेनरमध्ये हानिकारक अवशेष असू शकतात.

साठवणुकीसाठी घ्यावयाची खबरदारी:थंड, कोरड्या आणि हवेशीर गोदामात साठवा. आग आणि उष्णतेपासून दूर ठेवा. कंटेनर सीलबंद ठेवा. आम्लांपासून (ॲसिड्सपासून) वेगळे साठवावे, एकत्र मिसळू नये. गळती रोखण्यासाठी साठवणुकीची जागा योग्य साहित्याने सुसज्ज असावी.

पॅकिंग पद्धत:अँप्युल बाटलीसाठी सामान्य लाकडी पेटी; थ्रेडेड काचेच्या बाटल्या, लोखंडी झाकणाच्या दाबलेल्या काचेच्या बाटल्या, प्लास्टिकच्या बाटल्या किंवा धातूचे बॅरल (कॅन) सामान्य लाकडी पेटीच्या बाहेर. ओलावा-रोधक आणि सीलबंद साठवण. उत्पादन पॅकेजिंग: २५ किलो/बॅग.

वाहतुकीसाठी घ्यावयाची खबरदारी:वाहतूक वाहने योग्य प्रकारच्या आणि संख्येच्या अग्निशमन उपकरणांनी आणि गळतीवरील आपत्कालीन उपचारांच्या उपकरणांनी सुसज्ज असावीत. उन्हाळ्यात, सकाळी आणि संध्याकाळी माल पाठवणे उत्तम. वाहतुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या टाकीला (टँक) अर्थिंग चेन असावी, आणि शॉकमुळे निर्माण होणारी स्थिर विद्युत कमी करण्यासाठी टाकीमध्ये छिद्रांची व्यवस्था केली जाऊ शकते. ऑक्सिडायझर मिसळण्यास सक्त मनाई आहे. वाहतुकीदरम्यान, सूर्यप्रकाश, पाऊस आणि उच्च तापमानापासून संरक्षण केले पाहिजे. थांबण्याच्या ठिकाणी ज्वाला, उष्णतेचा स्रोत आणि उच्च तापमानाच्या भागापासून दूर राहावे. वस्तू वाहून नेणाऱ्या वाहनांच्या एक्झॉस्ट पाईप्सना अग्निरोधक उपकरणे बसवलेली असणे आवश्यक आहे. सहज ठिणग्या निर्माण करणाऱ्या यांत्रिक उपकरणे आणि साधनांनी माल चढवणे आणि उतरवणे प्रतिबंधित आहे. रस्ते वाहतुकीने निर्धारित मार्गाचे पालन करावे, निवासी आणि दाट लोकवस्तीच्या भागात थांबू नये. रेल्वे वाहतुकीत त्यांचा समावेश करण्यास मनाई आहे. लाकडी जहाजे आणि सिमेंटच्या जहाजांना मोठ्या प्रमाणात वाहतुकीसाठी सक्त मनाई आहे.