जागतिक स्तरावरील अग्रगण्य रासायनिक उत्पादक असलेल्या आयएनईओएस ग्रुपने (INEOS Group) युरोपमधील शेवटचा मोठा ॲसिटिक ॲसिड उत्पादन प्रकल्प अनिश्चित काळासाठी स्थगित केल्यामुळे, २०२६ च्या तिसऱ्या तिमाहीत जागतिक ॲसिटिक ॲसिड उद्योगात एक मोठे संरचनात्मक पुनर्गठन होत आहे. नैसर्गिक वायूच्या वाढत्या किमती, बदलत्या जागतिक पुरवठा साखळ्या आणि मजबूत मागणीमुळे, ॲसिटिक ॲसिडच्या बाजारपेठेत पुरवठ्याच्या पद्धतीत मोठे बदल, किमतींमधील चढ-उतार आणि विविध प्रदेशांमध्ये तंत्रज्ञानातील वेगवान सुधारणा दिसून येत आहेत.
सप्टेंबर २०२६ च्या अखेरीस, INEOS ने यूकेमधील हल येथे स्थित तीन जागतिक दर्जाच्या ॲसिटिल्स उत्पादन युनिट्स बंद करण्याची अधिकृत घोषणा केली, ज्यामुळे मुख्य युरोपमधून मोठ्या प्रमाणावरील ॲसिटिक ॲसिड उत्पादन क्षमता पूर्णपणे संपुष्टात आली. कंपनीच्या अधिकृत निवेदनानुसार, तीनपैकी दोन उत्पादन लाईन्सचे कामकाज आधीच थांबले असून, तिसरे युनिट काही दिवसांतच बंद होणार आहे. या स्थगित सुविधा युरोपमधील शेवटची एकात्मिक ॲसिटिक ॲसिड उत्पादन प्रणाली ठरल्या आहेत, ज्यामुळे ॲसिटिक ॲसिड आणि त्याच्या व्युत्पन्न उत्पादनांचा प्रमुख जागतिक पुरवठादार म्हणून या प्रदेशाचा अनेक दशकांचा दर्जा संपुष्टात आला आहे.
या ऐतिहासिक उत्पादन थांबवण्यामागील मुख्य कारण म्हणजे युरोपातील उत्पादन उद्योगांना भेडसावणारा ऊर्जेचा सततचा उच्च खर्च. संपूर्ण खंडात नैसर्गिक वायूच्या किमती वाढलेल्या पातळीवर असल्याने, ऊर्जा-केंद्रित ऍसिटिक ऍसिड उत्पादन प्रक्रियेने आपली खर्च-स्पर्धात्मकता गमावली आहे. चीन, अमेरिका आणि मध्य पूर्वेतील कमी खर्चाच्या उत्पादन केंद्रांच्या तुलनेत, युरोपातील ऍसिटिक ऍसिड उत्पादक घटत्या नफ्याच्या मार्जिनमध्ये आणि कार्यान्वयनाच्या दबावात अडकले आहेत. याव्यतिरिक्त, किफायतशीर आयातित ऍसिटिक ऍसिड उत्पादनांच्या वाढत्या प्रमाणामुळे स्थानिक बाजारपेठेतील हिस्सा आणखी कमी झाला आहे, ज्यामुळे INEOS ला अनिश्चित काळासाठी उत्पादन थांबवण्याचा कठीण निर्णय घेण्यास भाग पडले आहे.
या बंदमुळे यूके आणि युरोपमध्ये व्यापक औद्योगिक आणि सामाजिक परिणाम झाले आहेत. स्थानिक औद्योगिक आकडेवारीनुसार, हल येथील तीन प्लांटमध्ये उत्पादन प्रक्रिया, तांत्रिक देखभाल आणि औद्योगिक शिकाऊ कार्यक्रमांसह जवळपास ४,००० प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष रोजगार उपलब्ध आहेत. उत्पादन अचानक थांबल्यामुळे स्थानिक अभियांत्रिकी व्यावसायिक आणि औद्योगिक पुरवठा साखळीतील सहभागींमध्ये व्यापक चिंता निर्माण झाली आहे, तसेच युरोपातील प्रादेशिक ऍसिटिक ऍसिड बाजारपेठेत पुरवठ्याची मोठी तूट निर्माण झाली आहे.
युरोपमधील पुरवठ्यात घट होऊनही, जागतिक ऍसिटिक ऍसिड बाजारपेठेत २०२६ मध्ये एकूण मागणीत स्थिर वाढ कायम आहे. एक मुख्य मूलभूत रासायनिक मध्यस्थ म्हणून, ऍसिटिक ऍसिड, विशेषतः ९८% पेक्षा जास्त शुद्धता असलेले उच्च-शुद्धता ग्लेशियल ऍसिटिक ऍसिड, विनाइल ऍसिटेट मोनोमर (VAM), शुद्ध टेरेफ्थॅलिक ऍसिड (PTA) उत्पादन, अन्न प्रक्रिया, औषध निर्मिती आणि पर्यावरण संरक्षण उद्योगांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. उद्योग बाजारपेठेतील अहवालानुसार, २०२६ मध्ये जागतिक बाजारपेठेतील मागणीत ग्लेशियल ऍसिटिक ऍसिडचा वाटा ८७.६% होता, आणि औद्योगिक क्षेत्रातील आधुनिकीकरणामुळे उच्च-शुद्धता उत्पादनांची मागणी सतत वाढत आहे.
प्रादेशिक पुरवठ्यातील असमतोल हे सध्याच्या बाजारपेठेचे सर्वात प्रमुख वैशिष्ट्य बनले आहे. एकीकडे युरोप उत्पादन क्षमतेत घट आणि पुरवठ्याच्या तुटवड्याचा सामना करत आहे, तर दुसरीकडे ही पोकळी भरून काढण्यासाठी जागतिक बाजारपेठ आशिया आणि उत्तर अमेरिकेतील उत्पादन क्षमतेवर अधिकाधिक अवलंबून आहे. २०२६ च्या पहिल्या तीन तिमाहीत, मध्य पूर्वेतील मिथेनॉलच्या तुटवड्यामुळे जागतिक कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्या, ज्यामुळे युरोपीय आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये स्पॉट ॲसेटिक ॲसिडच्या किमतींमध्ये माफक वाढ झाली. त्याच वेळी, खर्चाचा दबाव आणि बाजारपेठेतील बदलांना तोंड देण्यासाठी जागतिक उत्पादक तांत्रिक सुधारणांना गती देत आहेत.
जागतिक ऍसिटिक ऍसिड उत्पादन क्षमतेच्या ७५% पेक्षा जास्त भागावर वर्चस्व असलेले कार्बोनिलायझेशन संश्लेषण तंत्रज्ञान, २०२६ मधील औद्योगिक आधुनिकीकरणाची मुख्य दिशा बनले आहे. प्रमुख रासायनिक कंपन्या ऊर्जा वापर आणि उत्पादन खर्च कमी करण्यासाठी उत्प्रेरक अनुकूलन, उत्पादन उष्णता एकत्रीकरण आणि डिजिटल प्रक्रिया नियंत्रण परिवर्तनावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. पारंपरिक, जास्त ऊर्जा वापरणाऱ्या उत्पादन प्रक्रिया हळूहळू टप्प्याटप्प्याने बंद केल्या जात आहेत, तर उच्च-कार्यक्षम, कमी-कार्बन उत्पादन प्रणाली बाजारात आपले वर्चस्व मिळवत आहेत.
उद्योग विश्लेषकांनी निदर्शनास आणून दिले आहे की, युरोपमधील उत्पादन क्षमता बंद पडल्याने अल्पावधीत जागतिक पुरवठा संकट निर्माण होणार नाही, परंतु त्यामुळे जागतिक ॲसिटिक ॲसिड व्यापाराचे स्वरूप बदलेल. भविष्यात युरोपीय बाजारपेठेची मागणी पूर्णपणे आशिया आणि उत्तर अमेरिकेतून आयात केलेल्या उत्पादनांवर अवलंबून राहील, ज्यामुळे आंतर-प्रादेशिक रासायनिक व्यापार प्रवाहांना आणखी चालना मिळेल. दीर्घकाळात, जागतिक ॲसिटिक ॲसिड उद्योग एका विशिष्ट विकास प्रवृत्तीचे प्रदर्शन करेल.उत्पादन क्षमतेचे प्रादेशिक केंद्रीकरण, उच्च-शुद्धता उत्पादनांचे सातत्यपूर्ण उन्नयन आणि कमी-कार्बन बुद्धिमान उत्पादन.
२०२६ आणि २०२७ च्या चौथ्या तिमाहीकडे पाहता, बाजाराचे लक्ष युरोपातील ऊर्जा किमतींच्या प्रवृत्ती, आयएनईओएसच्या (INEOS) निष्क्रिय युनिट्सच्या पुनरारंभ चक्रावर आणि आशियातील नवीन उत्पादन क्षमतेच्या उभारणीच्या प्रगतीवर केंद्रित होईल. नवीन साहित्य, औषधनिर्माण आणि सूक्ष्म रसायनांसाठी असलेल्या स्थिर मागणीमुळे, जागतिक ॲसेटिक ॲसिड बाजाराचा आकार सातत्याने वाढत राहण्याची अपेक्षा आहे, तर औद्योगिक स्पर्धा केवळ किमतीच्या स्पर्धेतून तांत्रिक आणि हरित उत्पादन क्षमतेच्या स्पर्धेत बदलेल.
पोस्ट करण्याची वेळ: ३० सप्टेंबर २०२६