जगातील सर्वाधिक उत्पादन होणाऱ्या मूलभूत अल्कोहोल रसायनांपैकी एक म्हणून, इथेनॉल आपल्या बाजारपेठेचा विस्तार करत आहे. इंधन इथेनॉल, औद्योगिक द्रावके, औषधनिर्माण क्षेत्रातील निर्जंतुकीकरण आणि रासायनिक मध्यस्थ यांच्या एकत्रित मागणीमुळे या वाढीला चालना मिळत आहे. त्याच वेळी, कमी कार्बन उत्सर्जन करणारे बायोइथेनॉल आणि शाश्वत विमान इंधन (SAF) हे विकासाचे नवीन प्रवाह निर्माण करत आहेत, जे जागतिक उत्पादन आणि व्यापाराच्या स्वरूपाला नव्याने आकार देत आहेत. जागतिक इथेनॉल बाजारपेठ २०२५ मध्ये अंदाजे ७३.१ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सपर्यंत पोहोचली. अमेरिका मक्याचा कच्चा माल म्हणून वापर करते आणि ब्राझील उसावर अवलंबून आहे, ज्यामुळे दोन प्रमुख उत्पादन केंद्रे तयार झाली आहेत. अमेरिकेची इथेनॉल क्षमता १५.८ अब्ज गॅलन आणि ब्राझीलची ८.२ अब्ज गॅलनपर्यंत पोहोचली आहे. जागतिक निर्यात बाजारपेठांवर अमेरिकेचे वर्चस्व आहे.
इथेनॉलचे इंधन ग्रेड, औद्योगिक ग्रेड आणि फार्मास्युटिकल ग्रेड असे वर्गीकरण केले जाते. इंधन इथेनॉलचा खप सर्वात मोठा आहे. विविध देशांमधील गॅसोलीन मिश्रण धोरणे मूलभूत मागणीला आधार देतात. भारताचा E20 मिश्रण कार्यक्रम सतत प्रगती करत आहे, ज्यामुळे आशिया पॅसिफिक ३.५% च्या चक्रवाढ वाढीच्या दराने सर्वात वेगाने वाढणारी बाजारपेठ बनली आहे. महामारीनंतर, फार्मास्युटिकल निर्जंतुकीकरण आणि वैयक्तिक काळजी क्षेत्र फार्मा ग्रेड इथेनॉलची स्थिर खरेदी कायम ठेवत आहेत. उच्च शुद्धतेच्या सॅनिटायझिंग इथेनॉलला जागतिक स्तरावर मोठी मागणी आहे. याशिवाय, इथेनॉल ऍसिटिक ऍसिड, ऍक्रिलेट एस्टर आणि इतर डेरिव्हेटिव्ह्जच्या निर्मितीसाठी रासायनिक मध्यस्थ म्हणून काम करते, ज्यामुळे रासायनिक क्षेत्रातील खपाचे प्रमाण सातत्याने वाढत आहे.
बाजारातील सर्वात मोठा बदल कमी कार्बनच्या मार्गामुळे होत आहे. इलेक्ट्रिक वाहनांमुळे इंधन इथेनॉलचा वापर अंशतः कमी होत असताना, SAF (Single Air Fuel) वाढीव संधी निर्माण करत आहे. इथेनॉलपासून जेट इंधन बनवण्याच्या तंत्रज्ञानामुळे व्यापारीकरणाला गती मिळत आहे, आणि यासाठी अनेक दीर्घकालीन खरेदी करार झाले आहेत, ज्यामुळे मूळतः वाहतूक इंधनासाठी वाटप केलेली क्षमता वापरली जात आहे. युरोपियन आणि अमेरिकन बाजारपेठांमध्ये, कार्बन क्रेडिटची मान्यता असलेल्या बायोइथेनॉलला अधिक किंमत मिळत आहे. सौंदर्यप्रसाधने आणि औषधनिर्माण क्षेत्रातील ब्रँड्स पुरवठा साखळीतील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यासाठी सक्रियपणे कमी कार्बन इथेनॉल खरेदी करत आहेत. इथेनॉल प्रकल्पांमध्ये तैनात केलेले CCS (कार्बन कॅप्चर अँड स्टोरेज) तंत्रज्ञान उत्पादनाची हरित ओळख आणखी वाढवते.
व्यापाराच्या दृष्टिकोनातून, अमेरिका खंड प्रमुख निर्यातदार म्हणून काम करतो, तर आशिया पॅसिफिक, जो एक प्रमुख ग्राहक प्रदेश आहे, मोठ्या प्रमाणात औद्योगिक आणि फार्मास्युटिकल ग्रेड इथेनॉल आयात करतो. धान्याच्या किमती इथेनॉल उत्पादन खर्चावर थेट परिणाम करतात; मका आणि उसाचे विक्रमी पीक पुरवठ्यावरील ताण कमी करते, तर पीक उत्पादनातील घट परदेशातील इथेनॉलचे दर वाढवते. सागरी मालवाहतुकीतील अस्थिरता, बंदरांवरील गर्दी आणि राष्ट्रीय आयात-निर्यात शुल्क धोरणे देखील लँडेड स्पॉट किमतींमध्ये बदल घडवतात. आशियातील स्थानिक उत्पादन क्षमता सतत विस्तारत आहे. चीन आणि भारत विशिष्ट उच्च दर्जाच्या आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी औद्योगिक इथेनॉल सुविधा अद्ययावत करत आहेत, तरीही आयात केलेल्या उच्च शुद्धतेच्या फार्मा ग्रेड इथेनॉलची मागणी कायम आहे.
या उद्योगासमोर दुहेरी आव्हाने आहेत. धान्यावर आधारित इथेनॉल हे कृषी कच्च्या मालाच्या किमतींमधील चक्रीय चढउतारांच्या अधीन आहे. त्याच वेळी, विविध देशांमधील कमी कार्बन प्रमाणीकरण आणि कार्बन लेखांकन मानकांमधील भिन्नता सीमापार व्यापारातील अनुपालन खर्च वाढवते. संस्थांच्या अंदाजानुसार, जागतिक औद्योगिक इथेनॉल २०२६ ते २०३५ या काळात सरासरी वार्षिक २.५% दराने वाढेल आणि २०३५ पर्यंत १६५.१८ अब्ज लिटरपर्यंत पोहोचेल. हरित संक्रमण आणि उच्च दर्जाच्या उत्पादनांचा विकास हे उद्योगातील स्पर्धेचे मुख्य विषय बनतील. ज्या उत्पादकांकडे कच्च्या मालाचा स्थिर पुरवठा आणि संपूर्ण कमी कार्बन प्रमाणीकरण असेल, त्यांना परदेशी बाजारपेठेत अधिक संधी मिळतील.
पोस्ट करण्याची वेळ: १६ सप्टेंबर २०२६